واریس چیست؟
بیماری واریس چه نوع بیماری است؟
واریس در واقع اتساع سیاهرگها یا وریدها است. در بدن انسان سه نوع رگ وجود دارد: سرخرگ یا شریان که خون را از قلب به نقاط مختلف بدن می برند. سیاهرگ یا ورید که خون را از اعضا بدن به سوی قلب برمی گردانند. که در محل آنها به علت داشتن فقط یک لایه سلولی، تبادل مواد غذایی و اکسیژن صورت می گیرد.
مویرگها هم عروق بسیار کوچکی در محل اتصال سرخرگ و سیاهرگ هستند. در واقع سیستم عروقی بدن، یک سیستم بسته می باشد. سرخرگ به مویرگ تبدیل می شود و مویرگ بعد از انجام تبادلات گازی و مواد غذایی به سیاهرگ تبدیل می شود.

واریس چیست؟
علل ایجاد بیماری واریس در افراد چیست؟
برای پاسخ به این سوال اول به ساختمان سیاهرگها اشاره می کنم. همانطور که در سمت راست شکل می بینید. در داخل سیاهرگها دریچه هایی وجود دارند. به نام دریچه لانه کبوتری که یک طرفه بوده و فقط به سمت قلب باز می شوند و خون را از نقاط مختلف بدن بالاخص پاها به سمت قلب می برند.
حال اگر این دریچه ها خوب کار نکنند. مثلا: به دنبال ایستادن طولانی کار این دریچه ها مختل شده، خون در سیاهرگ می ماند و بعد از مدتی متسع شده و کارایی دریچه ها بدتر می شود. در این شکل سیاهرگ طبیعی در سمت راست و سیاهرگ واریسی در سمت چپ نشان داده شده است. به تفاوت شکل و کار دریچه های لانه کبوتری توجه کنید.
واریس چیست؟
آیا این بیماری زمینه ارثی یا خانوادگی دارد؟
بله ، در بعضی از خانواده ها واریس بطور شایعتری دیده می شود. که می تواند به علت تغییرات جدار سیاهرگها باشد. علل مختلفی در بروز واریس نقش دارند، که به شایع ترین آنها اشاره می کنم.
الف) سن:
هر چه سن بالاتر می رود. جدار سیاهرگ سفت تر می شود و از سویی دریچه های لانه کبوتری ضعیف شده و خوب کار نمی کنند ، لذا واریس ایجاد می شود.
ب) حاملگی:
تغییرات هورمونی در دوران بارداری ، افزایش حجم داخل عروقی ، جریان آهسته تر خون بالاخص در پاها ، باعث ایجاد و یا تشدید واریس در بارداری می شود.
ت) جنسیت:
خانم ها ، بالاخص در دوران بارداری و نیز بعد از یائسگی در معرض واریس می باشند.
ث) ایستادن یا نشستن های طولانی مدت:
بدن انسان به گونهای طراحی شده است، که به تحرک احتیاج دارد. حتی ورزش کردن نیز نمیتواند اثرات مخرب نشستن و یا ایستادن طولانی مدت فرد در طول روز را از بین ببرد. عدم تحرک کافی در روز تأثیرات منفی بسیاری بر سلامت انسان میگذارد.
زمانی که انسان به طور مرتب ورزش میکند باعث میشود. تا قند، کلسترول و تری گلیسیرید موجود در خون به درستی مصرف شوند و خطر ابتلا به دیابت، اضافه وزن و واریس در وی کاهش یابد.
پارگی رگها و کشیدگی عضلات بر اثر نشستن و یا ایستادن طولانی مدت را نمی توان سریعاً تشخیص داد. در صورتی که فرد در طول کار و ایستادنهای طولانی مدت، به طور مرتب زمان هایی را به استراحت اختصاص دهد. می تواند تا حد زیادی از بروز واریس جلوگیری نماید.
برای درمان واریس باید حتماً به پزشک مراجعه نمود. این بیماری ممکن است در ابتدا جدی نباشد. اما در صورت درمان نشدن، میتواند باعث بروز بیماریهای خطرناک تری شود.
پ) چاقی یا همان اضافه وزن:
وزن بالا و چاقی به عنوان یکی از عوامل بروز مشکلات وریدی، از جمله واریس و نارسایی مزمن وریدی شناخته می شود. بسیاری از افراد از اینکه تا چه اندازه وزن بالا می تواند. وضعیت وریدهای آنها را متاثر کند آگاه نیستند. توجه به کاهش وزن می تواند یکی از روش های درمان واریس پا باشد.
بیماری های وریدی اندام تحتانی(پاها)نزدیک به نیمی از بزرگسالان و چاقی هم بیش از یک چهارم جمعیت بزرگسالان را گرفتار کرده است. نقش چاقی به خصوص چاقی ناحیه شکم در بیماری قلبی، دیابت و مشکلات مفصلی شناخته شده است.
همچنین ارتباط بین واریس و مشکلات وریدی با چاقی از دو منظر، احتمال بیشتر ابتلا و شدت بیشتر بیماری قابل بررسی است. چاقی شکمی با افزایش فشار به وریدهای پا و ناحیه لگن، باعث بالا رفتن فشار درون وریدی برای هدایت خون به سمت قلب می شود. هر فردی ممکن است به واریس مبتلا شود.
اما احتمال ابتلا در بین افراد چاق یا مبتلا به اضافه وزن بیشتر از افراد با وزن متعادل است. خطر ابتلا به واریس در بین خانمها با وزن بالا پس از یائسگی کاملا مشهود می شود. علائم واریس در مبتلایان با وزن بالا معمولا تشدید می شود. در اصطلاح این گروه از بیماران به واریس شدید مبتلا می شوند.
وزن بالا در واقع به بروز عوارضی همچون تغییرات پوستی، تورم و زخم واریس در مبتلایان به واریس دامن می زند. جدای از اینکه چاقی باعث آسیب به وریدها می شود. ممکن است اضافه وزن مثل یک نقاب عمل کند و مانع از تشخیص به موقع واریس شود.
در حالیکه معمولا وریدهای واریسی با ظاهر برجسته و متورم پدیدار می شوند. در بیماران چاق ممکن است چربی زیر پوست وریدها را احاطه کرده و مانع از دیده شدن وریدها و حتی تشخیص ورم در پا شود.
این موضوع در نگاه اول شاید مزیتی به حساب بیاید. که ظاهر پا بهم نمی خورد و رگهای برجسته مشخص نمی شوند. اما ممکن است باعث شود. بیماری واریس تا مراحل پیشرفته بدون تشخیص باقی بماند و حتی گاها زخم واریس تشکیل شود.
افزون بر این علائمی مثل: سنگینی و خستگی پا ناشی از واریس ممکن است ، به خوبی از احساس خستگی ناشی از وزن اضافه تشخیص داده نشود و باعث مراجعه دیر هنگام به پزشک شود.
واریس چیست؟
بیشتر چه افرادی و در چه سنی در معرض ابتلا به بیماری واریس هستند؟
بیشتر خانم ها، افرادی که طولانی مدت ایستاده یا نشسته در یک وضعیت خاص باشند. مانند: حاملگی و افزایش سن، البته واریس در آقایان نیز شایع است. مانند: واریس پا، واریس بیضه و غیره.
واریس چیست؟
واریکوسل(واریس بیضه)چیست ؟
واریکوسل اتساع و پیچ خوردگی غیر طبیعی شبکه وریدی(سیاهرگی)بالای بیضه هاست. شیوع آن زیر 10 سال نادر است. ولی در بالغین جوان 15% و در مردان نابارور 20 تا 40% میباشد. کسانی که با ناباروری ثانویه مراجعه مینمایند. یعنی قبلا بچه دار شده اند. شیوع آن به 70% میرسد.
90% موارد طرف چپ و در 10% موارد دو طرف است. علت این پدیده طولانی تر بودن ورید تخلیه کننده خون بیضه چپ، به ورید کلیوی و همچنین زاویه عمودی تر آن نسبت به سمت راست میباشد. واریکوسل شایع ترین علت قابل اصلاح ناباروری در مردان میباشد. علت ایجاد این اختلال در تخلیه وریدی یا نارسایی دریچههای وریدی بیضه است.
واریس چیست؟
علائم بروز این بیماری در افراد چیست؟ و بیشتر در چه نواحی از بدن مشاهده می شود؟
الف-) در ابتدا ممکن است، وریدهای واریس علامتی نداشته باشند و فقط به صورت عروق سیاه رنگ و یا قرمز عنکبوتی شکل و یا طناب سیاه رنگی در محل مبتلا بالاخص پاها دیده شوند.
در شکل زیر از چپ به راست تغییرات در پای مبتلا به واریس وجود دارد، دیده می شود.
در شکل 1، قطع خطوط باریک سیاه رنگ یا قرمز رنگ عنکبوتی دیده می شود.
در شکل 2، عروق متصل و پر پیچ و خم می شوند.
در شکل 3، پاها ورم کرده است.
در شکل 4، به بعد حتی زخم در اندام دیده می شود.

ب) ممکن است خود واریس در فرد علامت ایجاد کند. که شامل احساس سنگینی، سوزش، گرفتگی در پشت پا بوده باشد. درد معمولا بعد از ایستادن یا نشستن طولانی تشدید شده و بعد از دراز کردن پا و بالاخص بالا گرفتن پا بهتر می شود. حتی ممکن است ورم پا یا زخم پا یا خارش در محل وریدهای واریسی ایجاد شود.
واریس چیست؟
تغذیه مناسب برای این گروه از بیماران چیست؟
تغذیه خاصی مد نظر نمی باشد. در واقع چاقی یکی از فاکتورهای خطر این بیماری است. لذا داشتن تغذیه سالم و تحرک کافی و بالطبع وزن مناسب مانع از این بیماری می شود.
واریس چیست؟
آیا این بیماری باعث ایجاد بیماری های دیگر هم می شود؟
در واقع در این قسمت به عوارض واریس اشاره می کنم. مهمترین عوارض واریس عبارتند از:
الف) زخم و خونریزی :
در محل واریس بخصوص در مناطق تحت فشار مانند: قوزکها ممکن است، زخم ایجاد شود و یا در محل زخم گاه ممکن است، خونریزی ایجاد شود.
ب) لخته:
مهمترین و جدی ترین عارضه واریس است. که در صورت عدم درمان فوری می تواند منجر به آمبولی حاد ریه و حتی مرگ شود.لذا تمام بیماران واریسی در صورت تورم شدید در یک طرف پا جهت رد لخته وریدهای عمقی سریعا باید به پزشک مراجعه کنند.
ت) نارسایی وریدی:
یکی از عوارض شایع واریس است. که به علت عدم تخلیه کافی خون از اندام تحتانی می تواند. پاها دچار تورم و ورم مداوم بالاخص بعد از ایستادن یا نشستن طولانی مدت ایجاد شود.
واریس چیست؟
این بیماری به چه صورت قابل درمان است؟
معمولا درمان واریس نیاز به بستری در بیمارستان ندارد.
الف) استفاده از جوراب واریس:
طول و سایز جوراب واریس بسته به شدت بیماری و طول آن باید انتخاب شود. بهتر است صبح که فرد از خواب بلند می شود، تا شب قبل از خواب بپوشد. یا حداقل تا زمانی که سرکار است. جوراب در پا پوشیده شده باشد.
این جورابها با اعمال فشار مداوم، تا حدی اثر ناشی از ضعف دریچههای رگهای پا را کاهش میدهند و به بازگشت جریان خون به قلب کمک میکنند. در نتیجه، تورم در بخشهای پایینی پا کاهش یافته و از لخته شدن خون جلوگیری میشود.
البته با وجود پوشیدن این جوراب ها ممکن است. باز هم عروق واریسی و عنکبوتی خود را ببینید. توجه داشته باشید که پیش از خرید جوراب واریس، لازم است حتماً با یک متخصص مشورت کنید. تا جوراب با اندازه و فشار مناسب را به شما پیشنهاد کند.
ب) درمان واریس پا با لیزر:
متخصصین عروق، اغلب برای درمان مویرگهای عنکبوتی و عروق کوچک واریسی از لیزر استفاده میکنند. در این روش درمانی پزشک پرتو (نور) لیزر را به طور مستقیم بر روی رگ های آسیب دیده میتاباند. مویرگهای عنکبوتی بلافاصله محو میشوند.
عروق واریسی بزرگتر ابتدا تیره و در نهایت طی مدت 1 تا 3 ماه به طور کامل ناپدید میشوند. برای رسیدن به بهترین نتیجه درمانی با لیزر، ممکن است لازم باشد چند بار دیگر آن را تکرار کنید.
بیشتر افراد بلافاصله یک روز پس از انجام این روش، میتوانند مشغول به کار شوند و به زندگی روزمره خود بپردازند. بعد از هر روش درمانی توصیه می شود ، برای مدت کوتاهی جوراب واریس بپوشید. برای دستیابی به نتیجه بهتر توصیه میشود. 3 تا 4 هفته در معرض تابش نور آفتاب قرار نگیرید.
به این ترتیب از ایجاد لکههای تیره و ایجاد عروق عنکبوتی و واریس جدید سایر مشکلاتی که در اثر تابش خورشید رخ میدهد، جلوگیری میکنید.
ت) لیزر درمانى درون وریدى(EVLT) و درمان رادیوفرکانسی (RFA):
EVLT و RFA از جدیدترین روش های درمان واریس هستند و اغلب به نوعی جایگزین جراحی برداشت ورید میشوند. هر دو این روش های جراحی از روش تخریب درون وریدی استفاده میکنند و درمان قطعی واریس پا هستند.
متخصصین عروق از روش EVLT برای مویرگ های عنکبوتی، عروق واریسی کوچک و از روش RFA برای درمان عروق واریسی بزرگتر استفاده میکنند.
ث) اسکلروتراپی یا درمان عروق واریسی:
اسکلروتراپی از رایجترین روشهای درمانی موجود برای عروق واریسی است. متخصصان طی سالها موفق شدهاند. اسکلروتراپی را ایمنتر کرده و نتایج بهتری به بیماران ارائه کنند. امروزه متخصصان عروق از این روش برای درمان عروق واریسی و عنکبوتی کوچک استفاده میکنند.
واریس چیست؟
راه های پیشگیری از بیماری واریس چیست؟
1) ورزش کنید:
هرقدر عضلات پای شما قویتر باشند. احتمال ضعیف شدن دریچههای رگها و تجمع خون در پاها کمتر میشود.
2) پاهای خود را در بازههای زمانی مختلف بالا ببرید:
قرار دادن پاها بالاتر از قلب، به بازگشت خون از پاها به سوی قلب کمک کرده و از فشار وارده به دیواره رگها میکاهد.
3) از نشستن به مدت طولانی بپرهیزید:
اگر برای مدت طولانی مینشینید. لازم است هر 30 دقیقه یک بار بلند شوید و کمی قدم بزنید. انقباض عضلات پای شما هنگام راه رفتن، به بازگرداندن خون به سوی قلب و کاهش فشار وارده بر دیواره رگها کمک میکند.
4) از ایستادن طولانی بپرهیزید:
اگر برای مدت طولانی میایستید. لازم است هر 30 دقیقه یک بار به خودتان استراحت بدهید. بیحرکت ایستادن، فشار زیادی را بر رگهای پای شما وارد میکند.
5) از حمام طولانی مدت در وان آب داغ بپرهیزید:
دمای بالا باعث گشاد شدن عروق و تجمع خون بیشتر درون رگها میشود. به خاطر داشته باشید که راهکارهای خود مراقبتی، نمیتوانند شما را به طور کامل از شر واریس و عروق عنکبوتی موجود خلاص کنند. اما تا حد بسیار زیادی، مانع از بروز عروق عنکبوتی و واریس جدید میشوند.
واریس چیست؟
کدام مواد غذایی برای واریس ضرر دارند؟
مواد غذایی مضر برای واریس عبارتند از:
1) کافئین و الکل:
کافئین مادهای از دسته ترکیبات محرک است. که در قهوه، شکلات و برخی نوشیدنیهای انرژی زا یافت میشود. این ماده باعث انقباض عروق و افزایش فشارخون میگردد. بنابر این افرادی که مبتلا به واریس پا هستند. باید از مصرف بیش از حد قهوه و دیگر منابع کافئین دار خودداری کنند.
کافئین همچنین باعث کمبود آب بدن(دهیدراتاسیون)و تشدید یبوست میگردد و به نوبه خود آسیب مضاعفی بر وریدهای پا وارد میکند. گاهی اوقات افراد از مصرف کافئین خود اطلاع ندارند و فکر میکنند که چون قهوه نمینوشند.
از این خطر در امان خواهند بود. این در حالی است که همان طور که گفتیم. کافئین منابع دیگری نیز دارد. بنابر این در تنظیم رژیم غذایی خود باید به این منابع نیز توجه نموده و مصرف آنها را محدود کنید. مصرف الکل نیز خطر ابتلا به اختلالات عروقی و واریس را خصوصاً در خانمها افزایش میدهد.
2) غذاهای کنسروی :
در ترکیب مواد غذایی کنسروی مادهای به نام بیس فنول به کار رفته است. که شباهت زیادی با استروژن دارد. استروژن خود به عنوان یکی از عوامل دخیل در ایجاد واریس پا شناخته میشود. بنابر این مصرف بیش از حد فنولها موجب تشدید علائم واریس میگردد.
واریس چیست؟
نکات مفید در از بین بردن واریس :
- نوشیدن آب کافی
- استفاده از میوه ها و سبزیجات تازه
- مصرف غذاهای کم نمک
- مصرف اسیدهای چرب ضروری
- مصرف ویتامینهایی که خاصیت ضد اکسیدانی دارند.
- ویتامینهای: A ، C ، P ، B3 و E
- مصرف پودر سوپر فود NBS پریمیوم



