هیچ محصولی در سبد خرید نیست.
شیرینبیان (نام علمی: Glycyrrhiza glabra)، که به فارسی مَهْک گفته میشود. همچنین در گویش اصفهان و طب سنتی قدیم به مجو (mej-jo) نیز شهرت دارد. گیاهی خودرو از تیرهٔ سبزیآساها، بومی جنوب اروپا، شمال آفریقا و نواحی معتدل آسیا ست.
در اکثر نقاط ایران خصوصاً در شهرستان لارستان شهرقدیم و نواحی شرقی و شمال شرقی و همچنین آذربایجان، سلسله جبال بختیاری و شهرستان اقلید به فراوانی میروید.
عصاره شیرین بیان حاوی ترکیبات مختلفی بوده که مهمترین آن گلیسیرریزین میباشد. در اثر هیدرولیز به اسیدگلیسیریتینک و دو مولکول گلوگورونیک اسید و آب تبدیل و شیرینی خود را از دست میدهد.
همچنین فلاونوئیدها و ایزوفلاونوئیدها، تری پنوئیدها، استرودلها، روغنهای فرار و مقداری نشاسته، قند شامل گلوکز و ساکاروز، لیگنین، اسیدهای آمینه، آمینها و مومها نیز در آن موجود میباشد.
در کشورهای غربی، طعم عصارهٔ شیرینبیان در انواع گستردهای از تنقلات شیرین، همچون آب نبات یافت میشود. محبوبترین این شیرینیجات در انگلستان Liqourice allsorts است. در قارهٔ اروپا، به غیر از انگلستان، آب نباتهایی با طعم تند و شور (فرآوردی شده با شیرینبیان) بر انواع دیگر آن ترجیح دارد.
طبع شیرین بیان گرم و تر است و قسمت مورد استفادهٔ شیرین بیان ساقههای زیرزمینی و ریشههای آن است، که دارای ترکیبات مختلفی است. مهمترین ماده اصلی که موجب شیرینی شیرین بیان است، ترکیب موجود در ریشههای گیاه به نام اسید گلیسریزیک است. که پنجاه برابر از شکر شیرینتر است و مقدار آن با توجه به شرایط محیطی و گونه گیاه بین ۵ تا ۲۰ درصد است. اسید گلیسریزیک با افزایش سن گیاه افزایش مییابد.
طعم عصاره بسته به انواع مختلف گیاه، متغیر است؛ مثلاً شیرین بیان اسپانیایی طعم ملایم دارد؛ در حالیکه شیرین بیان یونانی دارای طعمی نسبتاً تلخ است. عصاره این گیاه حاوی ترکیب گلیسیریزین، اسید گلیسریزیک و نمکهای پتاسیم و کلسیم است. اسید گلیسریزیک و گلیسیریزین برای درمان زخمهای گوارشی مفید است.
ریشههای این گیاه حاوی کومارین، فلاون، روغنهای فرار و استرول گیاهی نیز هست. پودر ریشهٔ شیرین بیان (ریشهٔ خشک ساییدهٔ گیاه) خلط آوری مؤثر است و از زمانهای باستان به این منظور مورد استفاده قرار می گرقته است. ترکیبات موجود در ریشهٔ گیاه شیرین بیان در مقابله با پوسیدگی دندان نافع است. ترکیبات موجود در ریشهٔ گیاه خاصیت ضد میکروبی دارد؛ بنا بر این میتوان از شیرهٔ این گیاه به عنوان مادهٔ ضدپوسیدگی در محلولهای شستشوی دهان و نیز خمیر دندانها استفاده کرد.
در طب باستان، از این گیاه برای درمان اسپاسم عضلات و تورم، برونشیت، روماتیسم و ورم مفاصل استفاده میشد. امروزه نیز عصارهٔ شیرین بیان یکی از اجزاء ترکیبی شربت سرفه بهشمار میرود. این ماده به شکل طبیعیاش، در درمان زخمهای دهان و دستگاه گوارشی مفید است. شیرین بیان همچنین مدر(ادرارآور) و ملیّن است و میتوان آن را به عنوان عامل ضدویروس موضعی برای زخم و التهاب زونا، چشم، دهان و دستگاه تناسلی به کار برد.
مهم ترین خاصیت شیرین بیان، تأثیر بر دستگاه گوارش است. این گیاه درمانکننده ورم و زخم معده و اثنیعشر است و بر روی سرطان معده تأثیر مطلوب دارد. همچنین برای درمان سوءهاضمه و از بین بردن نفخ شکم مفید است. شیرین بیان بر سیستم درونریز بدن نیز تأثیرگذار است و مصرف آن ممکن است مقدار تستوسترون خون نابه را کاهش دهد. با این حال مشخص نیست که آیا بر میزان تستوسترون آزاد نیز مؤثر است یا خیر.
یکی دیگر از خواص دارویی شیرین بیان، خاصیت ضد لک و روشنکنندگی آن بر روی پوست است. که در قالب کرمهای مراقبت از پوست ارائه می شود.
در صورت استفاده نابجا یا بیش از اندازه، موجب کاهش: پتاسیم، فشار خون بالا، اختلال در ضربان قلب، تورم میشود. همچنین ریفلاکس معده را تشدید می کند و احتمال سکته قلبی را، در بیماران قلبی افزایش می دهد. در صورت مصرف بیش از ۲۰ گرم در روز، موجب بروز عوارض نامطلوب از جمله: اختلال در فعالیتهای متابولیسمی، افزایش فشار خون، بالا رفتن وزن را موجب می شود.
البته با رعایت میزان معقول مصرف شیرین بیان میتوان از بروز این مشکلات جلوگیری کرده، از خواص بسیار مفید آن بهره برد. در صورت لزوم مصرف طولانیمدت شیرین بیان، بهتر است آن را با کتیرا ترکیب کرد.
از عوارض شیرین بیان چقدر آگاهی؟ کد17مصرف این گیاه و فراوردههای آن برای زنانی که در دوران بارداری یا شیردهیاند، منع شدهاست. مصرف خوراکی شیرین بیان در طول دوران بارداری کاملا خطرناک است.
مصرف زیاد شیرین بیان در این دوره – یعنی حدود ۲۵۰ گرم در هر هفته – خطر زایمان زودرس یا سقط جنین را افزایش میدهد.
اگرچه هنوز شواهد قابل اعتمادی دربارهی بی خطر بودن مصرف شیرین بیان در طول دوران شیردهی وجود ندارد، ولی بهتر است در این دوره نیز از مصرف شیرین بیان خودداری کنید.
ابتلا به وضعیتهای حساس به هورمون نظیر: سرطان سینه، سرطان تخمدان، سرطان رحم، فیبروم رحم، یا آندومتریوز
شیرین بیان ممکن است در بدن مانند استروژن عمل کند.
بنابراین، اگر به هر یک از وضعیتهای گفته شده مبتلا هستید، از مصرف شیرین بیان خودداری کنید.
شیرین بیان ممکن است باعث بروز احتباس آب در بدن شود، و در نتیجه وضعیت نارسایی قلبی را وخیمتر می کند.
همچنین شیرین بیان ممکن است، خطر ابتلا به بی نظمی ضربان قلب را نیز افزایش دهد. بنابراین، اگر دچار بیماری قلبی هستید، از مصرف شیرین بیان اجتناب کنید.
شیرین بیان ممکن است فشار خون را نیز افزایش دهد.
این حالت سبب عوارضی چون اختلال در فعالیتهای متابولیسمی، کاهش پتاسیم خون و بالا رفتن فشار خون و حتی سکتهٔ قلبی منجر شود و تهدید کننده حیات است.
اگر به بیماری فشار خون بالا مبتلا هستید، شیرین بیان مصرف نکنید.
شیرین بیان میتواند سطح پتاسیم را در خون کاهش دهد. بنابراین، اگر سطح پتاسیم خونتان پایین است، ممکن است با مصرف شیرین بیان، این وضعیت وخیمتر شود.
شیرین بیان ممکن است سطح پتاسیم خون را کاهش دهد. این مسئله باعث وخامت هایپرتونی میشود.
بنابراین، در صورت ابتلا به هایپرتونی از مصرف شیرین بیان خودداری کنید.
شیرین بیان میتواند با کاهش سطح هورمون تستوسترون، میل جنسی را در مردان کاهش دهد و باعث وخامت اختلال نعوظ شود.
مصرف بی رویهٔ شیرین بیان یا سایر فراوردههای آن به سبب تحریک غدد فوق کلیوی و ترشح بیش از اندازهٔ هورمون آلدسترون ممنوع اعلام گردیدهاست.
مصرف بیش از اندازهی شیرین بیان ممکن است بیماری کلیوی را تشدید کند. بنابراین، در صورت ابتلا به بیماری کلیوی از مصرف شیرین بیان اجتناب کنید.
مصرف زیاد این ماده سبب افزایش وزن نیز میشود.
استفادهٔ زیاد از شیرین بیان برای طحال و کبد نیز مضر است. بنابر این اگر مبتلا به مشکلات کبدی و طحال هستید، از مصرف شیرین بیان خودداری کنید.
برخی از افراد با مصرف زیاد شیرینبیان دچار درد عضله و عدهای دیگر با کرخت شدن دست و پا و حتی فلج هر چهار اندام (کوادری پلژی) مواجه میشوند.
شیرین بیان ممکن است در کنترل فشار خون در طول جراحی یا بعد از آن، اختلال ایجاد کنید. بنابراین، حداقل ۱۴ روز پیش از انجام عمل جراحی، شیرین بیان مصرف نکنید.
همای خوش طبیعت | طلوع زیبای پس از بارانی باشیم ، که زیباترین رنگین کمان را دارد.
